سولانا چیست؟ ارز SOL، کارمزد، تورم و ریسک‌ها

تیم تحلیلی صراف ·

سولانا (Solana) یک بلاک‌چین عمومی است که برای تراکنش‌های سریع و ارزان ساخته شده و مثل اتریوم قرارداد هوشمند اجرا می‌کند. SOL ارز اصلی این شبکه است: کارمزد تراکنش‌ها با آن پرداخت می‌شود و اعتبارسنج‌ها (ولیدیتورها) برای حفظ امنیت شبکه آن را استیک می‌کنند. طبق CoinGecko، در ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶) SOL با ارزش بازار حدود ۷۰٫۵ میلیارد دلار هفتمین ارز دیجیتال بزرگ بود.

تاریخچهٔ سولانا با تاریخ‌های دقیق

اثبات تاریخچه (Proof of History) چیست؟

هر بلاک‌چین باید ترتیب تراکنش‌ها را مشخص کند. در بسیاری از شبکه‌ها نودها برای توافق بر سر ترتیب و زمان رویدادها باید مدام با هم پیام رد و بدل کنند و همین سرعت را پایین می‌آورد. سولانا یک «ساعت» رمزنگاری‌شده به شبکه اضافه کرده است: زنجیره‌ای از هش‌ها که پشت سر هم تولید می‌شوند و ثابت می‌کنند یک داده قبل از داده‌ای دیگر وجود داشته و مدت زمان مشخصی بین آن‌ها گذشته است. طبق مستندات سولانا، این اثبات را می‌توان سریع‌تر از زمانی که تولیدش طول کشیده بررسی کرد.

اثبات تاریخچه خودش روش اجماع نیست. امنیت و توافق در سولانا با اثبات سهام (Proof of Stake) است: اعتبارسنج‌ها SOL استیک می‌کنند و به نسبت سهمشان در تولید و تأیید بلاک‌ها نقش دارند.

کارمزد تراکنش در سولانا

کوچک‌ترین واحد SOL «لمپورت» (lamport) نام دارد و هر SOL برابر یک میلیارد لمپورت است. طبق مستندات سولانا:

کارمزد پایین یکی از دلایل محبوبیت سولانا برای معاملات مکرر، پرداخت‌های کوچک و میم‌کوین‌ها است. همین ارزانی هم باعث شد در دوره‌هایی ربات‌ها شبکه را با تراکنش پر کنند؛ مثل توقف سپتامبر ۲۰۲۱.

عرضه و تورم SOL

SOL سقف عرضهٔ ثابت ندارد. طبق CoinGecko در ۸ مهر ۱۴۰۵ حدود ۵۸۸٫۰ میلیون SOL در گردش و عرضهٔ کل حدود ۶۳۵٫۰ میلیون واحد بوده است.

SOL جدید به‌صورت پاداش استیکینگ ساخته می‌شود. تورم از ۱۰ فوریهٔ ۲۰۲۱ با نرخ سالانهٔ ۸٪ شروع شد و طبق برنامه هر سال ۱۵٪ از نرخ قبلی کم می‌شود تا به نرخ بلندمدت ۱٫۵٪ برسد. پیشنهاد SIMD-0550 این کاهش را به ۳۰٪ در سال تند می‌کند (نرخ بلندمدت همان ۱٫۵٪ می‌ماند)، اما تا ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ روی شبکهٔ اصلی فعال نشده بود. از سوی دیگر، سوزاندن نیمی از کارمزدهای پایه کمی از عرضه کم می‌کند.

برای کسی که SOL نگه می‌دارد، این یعنی اگر استیک نکند سهمش از کل عرضه به مرور کمی رقیق می‌شود. جزئیات سود و ریسک آن را در استیکینگ بخوانید.

سولانا چه کاربردهایی دارد؟

برای نگهداری SOL خارج از صرافی به کیف پولی نیاز دارید که از شبکهٔ سولانا پشتیبانی کند؛ راهنمای کیف پول ارز دیجیتال را ببینید.

ریسک‌های سولانا

معامله SOL در صراف

در صراف جفت SOL/USDT هم در بازار اسپات و هم در بخش فیوچرز قابل معامله است. در اسپات خود SOL را با تتر می‌خرید یا می‌فروشید؛ در فیوچرز روی بالا رفتن (لانگ) یا پایین آمدن (شورت) قیمت با اهرم معامله می‌کنید و مالک خود SOL نمی‌شوید.

پرسش‌های پرتکرار

فرق سولانا و SOL چیست؟

سولانا نام شبکه (بلاک‌چین) است و SOL ارز اصلی آن؛ همان رابطه‌ای که بین اتریوم و اتر وجود دارد. در صرافی‌ها «سولانا» معمولاً به همان ارز SOL گفته می‌شود.

حداکثر عرضهٔ سولانا چقدر است؟

سقف ثابتی ندارد. SOL جدید با تورمی کاهشی ساخته می‌شود و بخشی از کارمزدها سوزانده می‌شود. عرضهٔ کل در ۸ مهر ۱۴۰۵ حدود ۶۳۵ میلیون واحد بود.

کارمزد انتقال سولانا چقدر است؟

کارمزد پایهٔ شبکه ۰٫۰۰۰۰۰۵ SOL برای هر امضا است، به‌علاوهٔ کارمزد اولویت اختیاری در زمان شلوغی. کارمزد برداشت از یک صرافی جداست و هر صرافی خودش آن را تعیین می‌کند.

آیا سولانا صندوق ETF دارد؟

بله. اولین صندوق اسپات سولانا در آمریکا، BSOL از Bitwise، از ۲۸ اکتبر ۲۰۲۵ در بورس نیویورک معامله می‌شود.

سولانا بهتر است یا اتریوم؟

این دو انتخاب‌های متفاوتی کرده‌اند. سولانا در لایهٔ اصلی خودش سرعت بالا و کارمزد پایین را هدف گرفته و در عوض سابقهٔ توقف شبکه دارد؛ اتریوم لایهٔ اصلی را کندتر و گران‌تر نگه داشته و بخش زیادی از تراکنش‌ها را به شبکه‌های لایه ۲ سپرده است. کدام «بهتر» است به کاربرد شما بستگی دارد، نه به یک عدد.

منابع: مستندات رسمی سولانا (کارمزدها و واژه‌نامه)، CoinGecko (داده‌های ۸ مهر ۱۴۰۵)، Helius (تاریخچهٔ توقف‌ها)، Bitwise (عرضهٔ BSOL). این مطلب فقط جنبه آموزشی دارد و توصیه مالی یا سرمایه‌گذاری نیست. قیمت ارزهای دیجیتال بسیار پرنوسان است و در معامله با اهرم ممکن است کل مارجین خود را از دست بدهید.