نیر پروتکل (NEAR Protocol، نماد NEAR) یک بلاک‌چین لایه اول برای قراردادهای هوشمند است که با تقسیم شبکه به چند بخش موازی (شاردینگ) مقیاس‌پذیر میشود. طبق CoinGecko، در ۱۹ مهر ۱۴۰۵ (۱۱ اکتبر ۲۰۲۶) NEAR با قیمت حدود ۵٫۲ دلار و ارزش بازار حدود ۶٫۹ میلیارد دلار رتبه ۲۱ بازار را داشت و قیمتش نسبت به یک سال پیش حدود دو برابر شده بود. قیمت لحظه‌ای را در صفحه قیمت نیر ببینید.
تاریخچه با تاریخ‌های دقیق
۲۰۱۸: ایلیا پولوسوخین و الکساندر اسکیدانوف نیر را بنیان گذاشتند. پولوسوخین از نویسندگان مقاله «Attention Is All You Need» گوگل (۲۰۱۷) است؛ همان مقاله‌ای که پایه مدل‌های ترنسفورمر و هوش مصنوعی امروزی شد.
۲۲ آوریل ۲۰۲۰: شبکه اصلی راه افتاد؛ ابتدا با کنترل بنیاد و بدون امکان انتقال توکن.
۱۳ اکتبر ۲۰۲۰: اداره شبکه به اعتبارسنج‌ها رسید و انتقال NEAR آزاد شد.
ژانویه ۲۰۲۲: بالاترین قیمت تاریخ، حدود ۲۰٫۴ دلار طبق CoinGecko.
۳۰ اکتبر ۲۰۲۵: با ارتقای نسخه ۲٫۹٫۰، سقف تورم سالانه از ۵٪ به ۲٫۵٪ نصف شد. این تغییر پس از آنکه رأی‌گیری اولیه جامعه به حد نصاب نرسیده بود اجرا شد و انتقاد برخی اعتبارسنج‌ها را در پی داشت.
۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶: نخستین ETF اسپات NEAR در آمریکا، صندوق بیتوایز با نماد NRR، در بورس NYSE Arca عرضه شد.
نیر چطور کار میکند؟
اثبات سهام: اعتبارسنج‌ها با NEAR سپرده‌شده بلاک می‌سازند و دارندگان NEAR می‌توانند کوین خود را به آن‌ها بسپارند و پاداش بگیرند. خروج از استیکینگ حدود ۲ تا ۳ روز طول می‌کشد. کلیات این روش را در استیکینگ بخوانید.
شاردینگ Nightshade: شبکه به چند «شارد» تقسیم شده که تراکنش‌ها را هم‌زمان پردازش می‌کنند و با افزایش بار می‌توان شارد اضافه کرد.
حساب‌های خوانا: به‌جای آدرس طولانی، حساب نامی مثل alice.near دارد.
کارمزد: ۷۰٪ کارمزد تراکنش سوزانده میشود و ۳۰٪ به قراردادی می‌رسد که استفاده شده است؛ یعنی سازنده برنامه از استفاده آن درآمد دارد.
عرضه بدون سقف: NEAR سقف ثابت ندارد و از اکتبر ۲۰۲۵ حداکثر ۲٫۵٪ در سال تورم دارد. طبق CoinGecko در ۱۹ مهر ۱۴۰۵ حدود ۱٫۳۱ میلیارد NEAR در گردش بود.
اینتنت‌ها و هوش مصنوعی: تمرکز فعلی پروژه روی «NEAR Intents» است؛ کاربر فقط می‌گوید چه می‌خواهد (مثلاً مبادله یک ارز در شبکه‌ای دیگر) و شبکه مسیر را پیدا میکند. تیم نیر خود را «بلاک‌چین هوش مصنوعی» معرفی میکند.
ETF نیر؛ چه تغییری کرد؟
از ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ سرمایه‌گذاران آمریکایی می‌توانند سهم صندوق NRR بیتوایز را از حساب کارگزاری خود بخرند، بدون نگهداری کیف پول. کارمزد سالانه صندوق ۰٫۷۵٪ است و بیتوایز NEAR صندوق را استیک میکند. درباره سازوکار این صندوق‌ها ETF اسپات را بخوانید. عرضه ETF به‌تنهایی ورود سرمایه یا رشد قیمت را تضمین نمی‌کند.
ریسک‌ها
فاصله از سقف قیمت: قیمت ۱۹ مهر ۱۴۰۵ حدود ۷۴٪ پایین‌تر از بالاترین قیمت تاریخ در ژانویه ۲۰۲۲ بود.
تورم: حتی با سقف ۲٫۵٪، هر سال NEAR تازه ساخته میشود و اگر کارمزد سوزانده‌شده کم باشد، عرضه بالا می‌رود.
نفوذ تیم اصلی: اجرای کاهش تورم بدون رأی کافی جامعه نشان داد تصمیم‌های مهم هنوز تا حد زیادی در دست تیم اصلی است.
رقابت: نیر با اتریوم، سولانا و شبکه‌های جدیدتر بر سر کاربر و توسعه‌دهنده رقابت میکند.
کلاهبرداری: «ایردراپ» و کیف پول جعلی NEAR زیاد است؛ کلاهبرداری‌های رایج را ببینید.
نیر در صراف
در صراف جفت NEAR/USDT هم در بازار اسپات و هم در بخش فیوچرز قابل معامله است. برای خرید، تتر واریز کنید (آموزش واریز) و در اسپات NEAR بخرید. در فیوچرز مالک NEAR نمی‌شوید و با اهرم روی قیمت معامله می‌کنید؛ پیش از آن فیوچرز و اهرم و حد سود و حد ضرر را بخوانید. واریز NEAR روی شبکه خود نیر در حال حاضر در صراف پشتیبانی نمی‌شود.
پرسش‌های پرتکرار
آیا نیر سقف عرضه دارد؟
نه. NEAR سقف ثابت ندارد؛ از ۳۰ اکتبر ۲۰۲۵ تورم سالانه حداکثر ۲٫۵٪ است و ۷۰٪ کارمزدها سوزانده میشود.
ETF نیر وجود دارد؟
بله. صندوق اسپات بیتوایز با نماد NRR از ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ در NYSE Arca معامله میشود و NEAR خود را استیک میکند.
سود استیکینگ نیر چقدر است؟
با نصف شدن تورم، بازده استیکینگ هم تقریباً نصف شد؛ تیم NEAR One آن را با فرض استیک شدن نیمی از عرضه حدود ۴٫۷۵٪ در سال برآورد کرد. نرخ واقعی به اعتبارسنج و مقدار کل استیک‌شده بستگی دارد.
فرق نیر با اتریوم چیست؟
هر دو قرارداد هوشمند دارند. نیر با شاردینگ در خود لایه اول مقیاس می‌گیرد، اما اتریوم برای تراکنش ارزان بیشتر به شبکه‌های لایه دوم مثل آربیتروم تکیه دارد.
منابع: CoinGecko (داده‌های ۱۹ مهر ۱۴۰۵)، اطلاعیه NEAR One درباره نسخه ۲٫۹٫۰ (۲۱ اکتبر ۲۰۲۵)، گزارش The Defiant درباره اجرای کاهش تورم، اطلاعیه بیتوایز درباره صندوق NRR (۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶). این مطلب فقط جنبه آموزشی دارد و توصیه مالی یا سرمایه‌گذاری نیست. قیمت ارزهای دیجیتال بسیار پرنوسان است و در معامله با اهرم ممکن است کل مارجین خود را از دست بدهید.