سویی (Sui، نماد SUI) بلاک‌چین لایه اولی است که تیمی از مهندسان سابق پروژه ارز دیجیتال متا (فیسبوک) ساخت و با زبان برنامه‌نویسی Move کار می‌کند. طبق CoinGecko، در ۱۹ مهر ۱۴۰۵ (۱۱ اکتبر ۲۰۲۶) SUI با قیمت حدود ۱٫۰۹ دلار و ارزش بازار حدود ۴٫۵ میلیارد دلار رتبه ۲۹ را داشت. قیمت لحظه‌ای را در صفحه قیمت سویی ببینید.
تاریخچه با تاریخ‌های دقیق
۲۰۲۱: اوان چنگ، سم بلک‌شیر و چند مهندس دیگر پروژه Diem/Novi متا شرکت Mysten Labs را تأسیس کردند. بلک‌شیر سازنده زبان Move است.
۳ مه ۲۰۲۳: شبکه اصلی سویی و توکن SUI عرضه شد.
۲۱ نوامبر ۲۰۲۴: شبکه حدود دو ساعت متوقف شد و تولید بلاک ایستاد.
ژانویه ۲۰۲۵: بالاترین قیمت تاریخ، حدود ۵٫۳۵ دلار طبق CoinGecko.
۲۲ مه ۲۰۲۵: صرافی غیرمتمرکز Cetus روی سویی حدود ۲۲۳ میلیون دلار هک شد. اعتبارسنجها حدود ۱۶۲ میلیون دلار از دارایی‌های هکر را مسدود کردند و بعد با رأی جامعه به قربانیان برگرداندند؛ کاری که هم تحسین شد و هم بحث تمرکز شبکه را داغ کرد.
فوریه ۲۰۲۶: نخستین ETFهای اسپات SUI در آمریکا شروع به معامله کردند؛ از جمله صندوق‌های کنری و گری‌اسکیل و در ۲۴ فوریه صندوق TSUI شرکت 21Shares در نزدک.
سویی چطور کار می‌کند؟
مدل شیءمحور: هر دارایی یک «شیء» با مالک مشخص است. تراکنشی که فقط به اشیای یک نفر مربوط است، بدون انتظار برای اجماع کامل و موازی با بقیه پردازش می‌شود؛ برای همین انتقال‌های ساده بسیار سریع‌اند.
زبان Move: برای جلوگیری از خطاهای رایج قراردادهای هوشمند، مثل کپی شدن یا گم شدن دارایی، طراحی شده است. آپتوس هم از همین زبان استفاده می‌کند.
zkLogin: می‌توان با حساب گوگل و مانند آن کیف پول ساخت، بدون نگه داشتن عبارت بازیابی.
اثبات سهام: اعتبارسنجها با SUI سپردهشده شبکه را اداره میکنند و دارندگان می‌توانند SUI را به آن‌ها بسپارند. کارمزد تراکنش (گس) با SUI پرداخت می‌شود.
عرضه: سقف ۱۰ میلیارد SUI؛ طبق CoinGecko در ۱۹ مهر ۱۴۰۵ حدود ۴٫۱ میلیارد (۴۱٪) در گردش بود.
آزادسازی توکن؛ مهم‌ترین نکته برای خریدار
بیش از نیمی از SUI هنوز آزاد نشده است. طبق Tokenomist، هر ماه بخشی از توکن‌های قفل‌شده سرمایه‌گذاران اولیه، تیم و ذخیره جامعه آزاد می‌شود و این برنامه تا ۲۰۳۰ ادامه دارد؛ آزادسازی بعدی برای ۱ نوامبر ۲۰۲۶ ثبت شده است. با قیمت ۱۹ مهر، ارزش کاملاً رقیق‌شده (FDV) سویی حدود ۱۱ میلیارد دلار بود؛ بیش از دو برابر ارزش بازار فعلی. فرق این دو عدد را در مارکت کپ و FDV بخوانید.
ریسک‌ها
فاصله از سقف قیمت: قیمت ۱۹ مهر ۱۴۰۵ حدود ۸۰٪ پایین‌تر از بالاترین قیمت تاریخ در ژانویه ۲۰۲۵ بود.
فشار آزادسازی: عرضه تازه ماهانه می‌تواند فشار فروش بسازد.
توقف شبکه: سویی سابقه توقف تولید بلاک دارد.
تمرکز: ماجرای Cetus نشان داد اعتبارسنجها در عمل می‌توانند دارایی را مسدود کنند.
کلاهبرداری: توکن‌ها و ایردراپ‌های جعلی در اکوسیستم‌های جدید زیادند؛ کلاهبرداری‌های رایج را ببینید.
سویی در صراف
در صراف جفت SUI/USDT هم در بازار اسپات و هم در بخش فیوچرز قابل معامله است. برای خرید، تتر واریز کنید (آموزش واریز) و در اسپات SUI بخرید. در فیوچرز مالک SUI نمی‌شوید و با اهرم روی قیمت معامله می‌کنید؛ پیش از آن فیوچرز و اهرم و حد سود و حد ضرر را بخوانید. واریز SUI روی شبکه خود سویی در حال حاضر در صراف پشتیبانی نمی‌شود.
پرسش‌های پرتکرار
حداکثر عرضه سویی چقدر است؟
۱۰ میلیارد SUI؛ حدود ۴٫۱ میلیارد آن در ۱۹ مهر ۱۴۰۵ در گردش بود و بقیه تا ۲۰۳۰ آزاد می‌شود.
ETF سویی وجود دارد؟
بله. از فوریه ۲۰۲۶ چند ETF اسپات SUI در آمریکا معامله میشوند، از جمله TSUI شرکت 21Shares که از ۲۴ فوریه ۲۰۲۶ در نزدک است.
فرق سویی و آپتوس چیست؟
هر دو را تیمهایی از پروژه سابق Diem متا ساختهاند و هر دو زبان Move دارند؛ سویی مدل شیءمحور و سازوکار اجماع خودش را دارد.
سویی ماینینگ دارد؟
نه. سویی اثبات سهام است و بهجای ماینینگ، اعتبارسنجها با SUI سپردهشده بلاک تأیید میکنند.
منابع: CoinGecko (دادههای ۱۹ مهر ۱۴۰۵)، Tokenomist (برنامه آزادسازی SUI)، گزارش The Block درباره TSUI (۲۴ فوریه ۲۰۲۶)، گزارشهای خبری درباره هک Cetus (مه ۲۰۲۵). این مطلب فقط جنبه آموزشی دارد و توصیه مالی یا سرمایهگذاری نیست. قیمت ارزهای دیجیتال بسیار پرنوسان است و در معامله با اهرم ممکن است کل مارجین خود را از دست بدهید.