ریپل (XRP) چیست؟ فرق ریپل و XRP، پرونده SEC و ریسک‌ها
تیم تحلیلی صراف ·
XRP ارز دیجیتال شبکهٔ XRP Ledger (XRPL) است که در ایران بیشتر با نام «ریپل» شناخته می‌شود. در واقع Ripple نام شرکتی آمریکایی است که بزرگ‌ترین دارندهٔ XRP است و برای پرداخت‌های بین‌المللی از آن استفاده می‌کند؛ خود ارز XRP و شبکهٔ XRPL متعلق به این شرکت نیستند. طبق CoinGecko، در ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶) XRP با قیمت حدود ۱٫۵۱ دلار و ارزش بازار حدود ۹۵٫۲ میلیارد دلار پنجمین ارز دیجیتال بزرگ بود.
فرق ریپل، XRP و XRPL
XRP Ledger (XRPL): بلاک‌چین عمومی و متن‌باز که تراکنش‌ها را ثبت می‌کند.
XRP: ارز اصلی این شبکه؛ کارمزد تراکنش‌ها با آن پرداخت می‌شود.
Ripple (Ripple Labs): شرکتی که محصولات پرداخت می‌سازد، بخش بزرگی از XRP را در اختیار دارد و در پروندهٔ SEC طرف دعوا بود.
تاریخچه با تاریخ‌های دقیق
ژوئن ۲۰۱۲: XRP Ledger راه‌اندازی شد. توسعهٔ آن از ۲۰۱۱ به دست دیوید شوارتز، جد مک‌کیلب و آرتور بریتو آغاز شده بود.
عرضه در لحظهٔ آغاز: ۱۰۰ میلیارد XRP یک‌جا ساخته شد؛ ۸۰ میلیارد به شرکتی که بعدها Ripple نام گرفت و ۲۰ میلیارد به بنیان‌گذاران رسید. XRP جدیدی ساخته نمی‌شود.
اسکرو: Ripple بعدها ۵۵ میلیارد XRP را در قراردادهای زمان‌دار (اسکرو) قفل کرد که ماهانه آزاد می‌شوند و بخش مصرف‌نشده دوباره قفل می‌شود.
۲۲ دسامبر ۲۰۲۰: کمیسیون بورس آمریکا (SEC) از Ripple و دو مدیرش شکایت کرد و فروش XRP را عرضهٔ ثبت‌نشدهٔ اوراق بهادار دانست.
۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۳: قاضی آنالیسا تورس رأی داد فروش XRP به نهادها اوراق بهادار بوده، اما فروش آن در صرافی‌ها به عموم نه.
۷ اوت ۲۰۲۴: دادگاه Ripple را به پرداخت ۱۲۵ میلیون دلار جریمه برای فروش به نهادها محکوم کرد.
۱۷ دسامبر ۲۰۲۴: استیبل‌کوین دلاری Ripple با نام RLUSD عرضه شد.
اوت ۲۰۲۵: دادگاه تجدیدنظر توافق دو طرف را برای پایان پرونده تأیید کرد و دعوای حقوقی تمام شد.
۱۳ نوامبر ۲۰۲۵: اولین صندوق قابل معاملهٔ اسپات XRP در آمریکا (XRPC از Canary) در نزدک عرضه شد.
XRP Ledger چطور کار می‌کند؟
XRPL نه ماینینگ دارد و نه استیکینگ. اعتبارسنج‌ها (ولیدیتورها) با پروتکل اجماع خود XRPL روی ترتیب تراکنش‌ها به توافق می‌رسند و هر چند ثانیه یک لجر جدید بسته می‌شود. چون پاداش بلاکی وجود ندارد، هیچ XRP جدیدی هم تولید نمی‌شود.
طبق مستندات xrpl.org:
کارمزد: کمترین کارمزد یک تراکنش عادی ۱۰ «دراپ» است، یعنی ۰٫۰۰۰۰۱ XRP. این کارمزد به هیچ‌کس پرداخت نمی‌شود و برای همیشه از بین می‌رود؛ یعنی هر تراکنش کمی از عرضهٔ XRP کم می‌کند. مفهوم کلی کارمزد را در کارمزد شبکه ببینید.
ذخیرهٔ حساب (Reserve): هر حساب XRPL باید دست‌کم ۱ XRP نگه دارد که قابل خرج نیست، به‌علاوهٔ ۰٫۲ XRP برای هر آیتم اضافه (مثل خط اعتماد به یک توکن). مقدار ذخیره با رأی اعتبارسنج‌ها ممکن است تغییر کند.
تگ مقصد (Destination Tag) را فراموش نکنید
صرافی‌ها معمولاً برای همهٔ کاربرانشان یک آدرس XRP دارند و واریز هر کاربر را با یک عدد به نام تگ مقصد (Destination Tag) تشخیص می‌دهند. اگر XRP را به صرافی بفرستید و تگ را ننویسید یا اشتباه بنویسید، واریز به حساب شما نمی‌نشیند و پیگیری‌اش ممکن است طولانی یا ناموفق باشد. برای انتقال به کیف پول شخصی معمولاً تگ لازم نیست. دربارهٔ نگهداری امن، کیف پول ارز دیجیتال را بخوانید.
کاربردهای XRP
پرداخت و انتقال بین‌المللی: هدف اصلی Ripple استفاده از XRP به‌عنوان واسطه در انتقال پول بین ارزهای مختلف است.
انتقال سریع و ارزان: تسویه در چند ثانیه با کارمزدی بسیار ناچیز.
توکن‌ها و استیبل‌کوین‌ها روی XRPL: از جمله RLUSD. دربارهٔ استیبل‌کوین‌ها تتر را بخوانید.
ریسک‌ها
تمرکز مالکیت: بخش بزرگی از XRP در اختیار Ripple و اسکروی آن است و آزاد شدن یا فروش آن می‌تواند بر عرضهٔ بازار اثر بگذارد. طبق CoinGecko در ۸ مهر ۱۴۰۵ حدود ۶۳٫۰۹ میلیارد XRP در گردش بوده، از سقف ۱۰۰ میلیارد.
نوسان: بالاترین قیمت XRP طبق CoinGecko ۳٫۶۵ دلار در ۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۲۵ بوده؛ قیمت ۸ مهر ۱۴۰۵ حدود ۵۹٪ پایین‌تر از آن بود.
قانون‌گذاری: پروندهٔ SEC تمام شده، اما مقررات ارز دیجیتال در کشورهای مختلف هنوز در حال تغییر است.
کلاهبرداری: «ایردراپ» و «دوبرابر کردن» XRP به اسم Ripple از رایج‌ترین کلاهبرداری‌هاست؛ کلاهبرداری‌های رایج ارز دیجیتال را ببینید.
XRP در صراف
در صراف جفت XRP/USDT هم در بازار اسپات و هم در بخش فیوچرز قابل معامله است. در اسپات خود XRP را با تتر می‌خرید یا می‌فروشید؛ در فیوچرز با اهرم روی بالا یا پایین رفتن قیمت معامله می‌کنید و مالک خود XRP نمی‌شوید. پیش از فیوچرز، فیوچرز و اهرم و حد سود و حد ضرر را بخوانید.
پرسش‌های پرتکرار
ریپل و XRP یکی هستند؟
نه دقیقاً. Ripple شرکت است و XRP ارز شبکهٔ XRP Ledger. در ایران به ارز XRP هم «ریپل» گفته می‌شود و در صرافی‌ها منظور همان XRP است.
حداکثر عرضهٔ XRP چقدر است؟
۱۰۰ میلیارد واحد که همه در سال ۲۰۱۲ ساخته شدند. XRP جدیدی تولید نمی‌شود و کارمزد هر تراکنش کمی از عرضه را برای همیشه از بین می‌برد.
پروندهٔ ریپل و SEC چه شد؟
SEC در دسامبر ۲۰۲۰ شکایت کرد. در ژوئیهٔ ۲۰۲۳ دادگاه فروش XRP در صرافی‌ها را اوراق بهادار ندانست، در اوت ۲۰۲۴ Ripple به ۱۲۵ میلیون دلار جریمه برای فروش به نهادها محکوم شد و در اوت ۲۰۲۵ پرونده با تأیید توافق دو طرف در دادگاه تجدیدنظر پایان یافت.
چرا برای ساخت کیف پول XRP باید ۱ XRP نگه دارم؟
این «ذخیرهٔ پایه» شبکه است که جلوی ساخت انبوه حسابهای بیاستفاده را میگیرد. طبق مستندات xrpl.org در حال حاضر ۱ XRP است و تا وقتی حساب باز است قابل خرج نیست.
XRP بهتر است یا اتریوم؟
کاربردشان فرق دارد: XRPL برای انتقال سریع و ارزان ارزش طراحی شده و اتریوم برای اجرای برنامه‌ها و قراردادهای هوشمند. مقایسهٔ آن‌ها با یک معیار واحد گمراه‌کننده است.
منابع: مستندات xrpl.org (کارمزد تراکنش و ذخیرهٔ حساب)، CoinGecko (داده‌های ۸ مهر ۱۴۰۵)، اسناد پروندهٔ SEC علیه Ripple، اعلام‌های Ripple و Canary Capital. این مطلب فقط جنبه آموزشی دارد و توصیه مالی یا سرمایه‌گذاری نیست. قیمت ارزهای دیجیتال بسیار پرنوسان است و در معامله با اهرم ممکن است کل مارجین خود را از دست بدهید.