بررسی آلت‌کوین قبل از خرید؛ چک‌لیست ۱۰ مرحله‌ای

تیم تحلیلی صراف ·

هر روز ده‌ها آلت‌کوین تازه در صرافی‌ها لیست می‌شود و درباره‌ی بسیاری از آن‌ها، به‌ویژه به فارسی، تقریباً هیچ اطلاعاتی در اینترنت پیدا نمی‌شود. اما برای بررسی یک ارز لازم نیست منتظر تحلیل دیگران بمانید. بیشتر اطلاعات مهم روی خود بلاک‌چین و در منابع رسمی پروژه وجود دارد. این چک‌لیست ده‌مرحله‌ای کمک می‌کند در نیم ساعت تصویر روشنی از یک آلت‌کوین به دست بیاورید.

۱. نام و نماد کافی نیست؛ آدرس قرارداد را پیدا کنید

ده‌ها توکن ممکن است نماد یکسانی داشته باشند. هویت واقعی یک توکن، شبکه و آدرس قرارداد آن است. آدرس را از سایت رسمی پروژه بگیرید و با آدرس ثبت‌شده در سایت‌های داده مانند CoinGecko و اکسپلورر همان شبکه مقایسه کنید. در صراف، صفحهٔ هر ارز در فهرست ارزها شبکه‌ها و آدرس‌های قرارداد ثبت‌شده را کنار هم نشان می‌دهد.

۲. پروژه چه کاری انجام می‌دهد؟

در یک جمله بنویسید این توکن برای چیست: پرداخت کارمزد یک شبکه؟ رأی در یک پروتکل؟ فقط یک میم؟ اگر حتی بعد از خواندن سایت پروژه نمی‌توانید این جمله را بنویسید، این خودش یک نتیجه است. دسته‌بندی پروژه (مثلاً هوش مصنوعی، بازی، دیفای، لایهٔ دو یا میم) هم نشان می‌دهد با چه پروژه‌هایی رقابت می‌کند.

۳. ارزش بازار را ببینید، نه قیمت را

قیمت یک واحد به‌تنهایی معنایی ندارد. ارزش بازار (قیمت × عرضهٔ در گردش) نشان می‌دهد بازار کل پروژه را چقدر ارزش‌گذاری کرده است. توکنی با قیمت یک‌هزارم سنت ممکن است از توکنی با قیمت ۵۰ دلار «گران‌تر» باشد. توضیح کامل را در مقالهٔ مارکت کپ چیست؟ عرضه در گردش، عرضه کل و FDV آورده‌ایم.

۴. عرضه در گردش، عرضهٔ کل و حداکثر عرضه

اگر فقط بخش کوچکی از عرضهٔ کل در گردش باشد، بقیه در آینده وارد بازار می‌شود. ارزش کاملاً رقیق‌شده (FDV) را با ارزش بازار مقایسه کنید؛ فاصلهٔ زیاد یعنی فشار فروش احتمالی در آینده.

۵. برنامهٔ آزادسازی (آنلاک) توکن‌ها

توکن‌های تیم، سرمایه‌گذاران اولیه و بنیاد معمولاً طبق یک برنامهٔ زمانی آزاد می‌شوند. روزهای آنلاک بزرگ اغلب با فشار فروش همراه است. برنامهٔ توزیع (توکنومیکس) را در وایت‌پیپر یا مستندات پروژه پیدا کنید.

۶. توکن‌ها دست چه کسانی است؟

در اکسپلورر شبکه، بخش Holders فهرست بزرگ‌ترین کیف پول‌ها را نشان می‌دهد. اگر چند کیف پول غیر از قراردادهای شناخته‌شده (مثل صرافی‌ها یا قرارداد قفل) بخش بزرگی از عرضه را داشته باشند، فروش همان چند نفر برای ریزش شدید کافی است.

۷. حجم معاملات و عمق بازار

حجم معاملات روزانه را با ارزش بازار مقایسه کنید. بازار کم‌حجم یعنی اختلاف قیمت خرید و فروش زیاد و سختی در فروش مبالغ بزرگ‌تر. در صفحهٔ معامله، دفتر سفارش‌ها نشان می‌دهد نزدیک قیمت فعلی چقدر سفارش وجود دارد.

۸. تاریخچهٔ قیمت

بالاترین و پایین‌ترین قیمت تاریخی و تاریخ آن‌ها را ببینید. توکنی که ۹۵٪ از سقفش پایین است ممکن است «ارزان» به نظر برسد، اما شاید دلیلی برای این سقوط وجود داشته باشد. توکنی که همین هفته ده برابر شده هم ریسک خرید در اوج را دارد.

۹. تیم، کد و منابع رسمی

۱۰. نشانه‌های قرمز

جمع‌بندی: یک برگهٔ یک‌صفحه‌ای

برای هر ارزی که می‌خواهید بخرید این هفت خط را بنویسید: شبکه و آدرس قرارداد، کاربرد در یک جمله، ارزش بازار، نسبت FDV به ارزش بازار، آنلاک‌های پیش رو، سهم ده کیف پول بزرگ، و حجم معاملات روزانه. اگر جای یکی از این‌ها خالی ماند، هنوز آمادهٔ خرید نیستید.

صفحهٔ هر ارز در صراف، شبکه و آدرس قرارداد، دسته‌بندی، عرضه، سقف قیمت تاریخی و لینک‌های رسمی پروژه را یکجا نشان می‌دهد تا نقطهٔ شروع بررسی شما باشد. برای شناخت کلاهبرداری‌ها هم مقالهٔ ۷ کلاهبرداری رایج ارز دیجیتال را بخوانید.

پرسش‌های پرتکرار

دربارهٔ یک آلت‌کوین هیچ مطلب فارسی پیدا نمی‌کنم؛ از کجا شروع کنم؟

از منابع دست اول: سایت رسمی و مستندات پروژه، اکسپلورر شبکه برای آدرس قرارداد و دارندگان، و سایت‌های داده مانند CoinGecko برای عرضه و تاریخچهٔ قیمت. صفحهٔ هر ارز در صراف این اطلاعات را به فارسی خلاصه می‌کند.

آدرس قرارداد یک توکن را از کجا پیدا کنم؟

از سایت رسمی پروژه و سپس تطبیق آن با CoinGecko و اکسپلورر شبکه. هرگز آدرسی را که در پیام خصوصی یا تبلیغ برایتان فرستاده شده، بدون این تطبیق استفاده نکنید.

آیا لیست شدن در یک صرافی یعنی پروژه معتبر است؟

نه. لیست شدن یعنی امکان معامله فراهم است، نه اینکه ارزش پروژه یا آیندهٔ آن تضمین شده باشد. بررسی بالا را برای هر ارزی انجام دهید.

این مطلب آموزشی است و توصیهٔ مالی نیست. ارزهای کوچک ریسک بسیار بالایی دارند.