پیش از باز کردن هر پوزیشن فیوچرز باید یک انتخاب مهم انجام دهید: مارجین کراس یا ایزوله؟ این انتخاب تعیین میکند اگر معامله خلاف انتظار پیش برود، چه مقدار از دارایی‌تان در خطر است. بسیاری از معامله‌گران تازه‌کار این گزینه را بدون توجه رد می‌کنند و بعد از یک لیکوئید شدن متوجه میشوند چه تفاوت بزرگی داشته است.
مارجین چیست؟
مارجین یا وجه تضمین مبلغی است که برای باز نگه داشتن یک پوزیشن اهرم‌دار کنار گذاشته می‌شود. با اهرم ۱۰، برای پوزیشنی به ارزش ۱٬۰۰۰ تتر حدود ۱۰۰ تتر وجه تضمین لازم است. اگر ضرر پوزیشن آن‌قدر زیاد شود که وجه تضمین دیگر حداقل لازم را پوشش ندهد، پوزیشن لیکوئید می‌شود. سازوکار کامل را در مقالهٔ لیکوئید شدن چیست توضیح داده‌ایم.
تفاوت کراس و ایزوله در این است که چه پولی پشتوانهٔ این وجه تضمین است.
مارجین ایزوله (Isolated)
در حالت ایزوله، هر پوزیشن وجه تضمین جداگانهٔ خودش را دارد. بیشترین ضرری که از آن پوزیشن می‌بینید، همان وجه تضمینی است که به آن اختصاص داده‌اید.
مزیت: ریسک محدود و مشخص است. اگر پوزیشن لیکوئید شود، باقی موجودی حساب دست‌نخورده می‌ماند.
عیب: پوزیشن زودتر لیکوئید می‌شود، چون فقط وجه تضمین خودش را دارد.
انعطاف: در صراف می‌توانید با «افزودن مارجین» به پوزیشن ایزوله وجه تضمین اضافه کنید تا قیمت لیکوئید دورتر شود، و با «کاهش مارجین» مارجینی را که اضافه کرده بودید، تا جایی که ضرر باز پوزیشن اجازه دهد، برگردانید. سود باز پوزیشن تا بسته نشود قابل برداشت نیست.
مارجین کراس (Cross)
در حالت کراس، کل موجودی آزاد حساب پشتوانهٔ پوزیشن است. اگر پوزیشن در ضرر برود، موجودی آزاد به‌طور خودکار برای جلوگیری از لیکوئید شدن استفاده می‌شود.
مزیت: پوزیشن دیرتر لیکوئید می‌شود و سود یک پوزیشن می‌تواند ضرر پوزیشن دیگر را پوشش دهد.
عیب: اگر بازار شدیداً خلاف شما حرکت کند، کل موجودی حساب ممکن است از دست برود، نه فقط وجه تضمین یک پوزیشن.
نکته: قیمت لیکوئید در کراس ثابت نیست؛ با تغییر موجودی و سود و زیان پوزیشن‌های دیگر جابه‌جا می‌شود. اگر پوزیشن دیگری در ضرر عمیق باشد، قیمت لیکوئید این پوزیشن هم نزدیک‌تر می‌شود.
یک مثال عددی
فرض کنید ۱٬۰۰۰ تتر در حساب دارید و با ۱۰۰ تتر وجه تضمین و اهرم ۱۰، روی بیت‌کوین لانگ می‌گیرید؛ ارزش پوزیشن ۱٬۰۰۰ تتر است.
در ایزوله: اگر قیمت حدود ۱۰ درصد بریزد، ضرر به اندازهٔ کل وجه تضمین می‌رسد و پوزیشن پیش از آن لیکوئید می‌شود. بیشترین ضرر شما حدود همان ۱۰۰ تتر است و ۹۰۰ تتر دیگر امن می‌ماند.
در کراس: ۹۰۰ تتر موجودی آزاد هم پشتوانهٔ پوزیشن است، پس ریزش ۱۰ درصدی آن را لیکوئید نمی‌کند. اما اگر ریزش ادامه پیدا کند، ضرر از موجودی آزاد کم می‌شود و در بدترین حالت تقریباً کل ۱٬۰۰۰ تتر می‌تواند از دست برود.
این عددها ساده‌شده‌اند؛ در عمل حداقل وجه تضمین لازم و کارمزد هم در محاسبه اثر دارند. قیمت لیکوئید دقیق را پیش از ثبت سفارش زیر تیکت معامله و پس از باز شدن پوزیشن روی کارت پوزیشن ببینید.
کدام را انتخاب کنیم؟
ایزوله را انتخاب کنید اگر:
تازه‌کار هستید یا هنوز با رفتار یک بازار آشنا نیستید.
می‌خواهید ریسک هر معامله را دقیق و از پیش بدانید.
روی بازارهای پرنوسان یا بازارهایی با گپ قیمتی، مثل سهام و فارکس، معامله می‌کنید.
کراس را انتخاب کنید اگر:
چند پوزیشن هم‌زمان دارید که ریسک‌شان را به‌عنوان یک مجموعه مدیریت می‌کنید، مثلاً یک پوزیشن پوشش ریسک در کنار پوزیشن اصلی.
تجربه دارید و ریسک کل حساب را دنبال می‌کنید.
حد ضرر مشخص می‌گذارید و به آن پایبندید.
یک نکتهٔ کاربردی: در اهرم‌های خیلی بالا، کارمزد باز و بسته کردن پوزیشن سهم بزرگی از وجه تضمین ایزوله را می‌خورد. به همین دلیل در صراف سقف اهرم ایزوله محدودتر است و بالاتر از آن فقط حالت کراس فعال است؛ تیکت معامله این سقف را نشان می‌دهد.
اشتباه‌های رایج
کراس با همهٔ دارایی و بدون حد ضرر. خطرناک‌ترین ترکیب ممکن است؛ یک حرکت تند می‌تواند کل حساب را از بین ببرد.
افزودن مارجین به پوزیشن بازنده به‌جای بستنش. گاهی درست است، اما اگر فقط برای فرار از پذیرش ضرر باشد، ضرر را بزرگ‌تر میکند.
بی‌توجهی به قیمت لیکوئید. پیش از ثبت سفارش، فاصلهٔ قیمت لیکوئید تا قیمت ورود را ببینید و مطمئن شوید با حرکت‌های معمول بازار فاصلهٔ کافی دارد.
ایزوله. ریسک هر معامله مشخص است و یک اشتباه کل حساب را از بین نمی‌برد.
آیا می‌توانم بعد از باز کردن پوزیشن، مارجین ایزوله را بیشتر کنم؟
بله. با دکمهٔ «افزودن مارجین» روی کارت پوزیشن ایزوله، وجه تضمین بیشتری اضافه می‌کنید و قیمت لیکوئید دورتر می‌شود.
آیا حد سود و ضرر در کراس هم کار میکند؟
بله. حد سود و حد ضرر در هر دو حالت فعال میشوند و پوزیشن را میبندند.
چرا قیمت لیکوئید پوزیشن کراس من تغییر کرد؟
چون در کراس، پشتوانهٔ پوزیشن کل موجودی آزاد است. با تغییر موجودی، واریز، برداشت یا سود و زیان پوزیشن‌های دیگر، قیمت لیکوئید هم جابه‌جا می‌شود.
معاملهٔ فیوچرز و اهرم‌دار ریسک بالایی دارد و ممکن است به از دست رفتن کل وجه تضمین یا کل موجودی حساب منجر شود. این مطلب آموزشی است و توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست.