استخراج بیت کوین چیست؟ ماینینگ، استخر، هشریت و درآمد
تیم تحلیلی صراف ·
استخراج (ماینینگ) بیت کوین فرایندی است که شبکهٔ بیت کوین با آن امن می‌ماند و بیت کوین جدید وارد گردش میشود. ماینرها با دستگاه‌های مخصوص (ASIC) محاسبات سنگینی انجام می‌دهند و هر کس زودتر بلاک بعدی را پیدا کند، پاداش بلاک و کارمزد تراکنش‌های آن را می‌گیرد. برای آشنایی با خود شبکه، بیت کوین چیست را بخوانید.
ماینینگ چطور کار میکند؟
اثبات کار (Proof of Work): ماینرها با الگوریتم SHA-256 آن‌قدر عدد امتحان می‌کنند تا هشی زیر یک هدف مشخص پیدا کنند. پیدا کردنش سخت و بررسی‌اش آسان است.
هر ۱۰ دقیقه یک بلاک: به‌طور متوسط هر ۱۰ دقیقه یک بلاک جدید ساخته میشود.
تنظیم سختی: هر ۲٬۰۱۶ بلاک (حدود دو هفته) سختی شبکه طوری تنظیم میشود که زمان بلاک‌ها نزدیک ۱۰ دقیقه بماند. اگر ماینرهای بیشتری وارد شوند، سختی بالا می‌رود.
وضعیت امروز: در ۸ مهر ۱۴۰۵ (۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶) ارتفاع زنجیره حدود ۹۶۹٬۳۰۹ بلاک و سختی حدود ۱۳۲٫۷۶ تریلیون بود؛ طبق همین سختی، توان پردازشی (هشریت) کل شبکه حدود ۹۵۰ اگزاهش بر ثانیه برآورد میشود (دادههای Blockstream و blockchain.info).
پاداش بلاک و هاوینگ
پاداش هر بلاک از ۲۰ آوریل ۲۰۲۴، با هاوینگ بیت‌کوین در بلاک ۸۴۰٬۰۰۰، از ۶٫۲۵ به ۳٫۱۲۵ بیت کوین رسید. این پاداش هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلاک نصف میشود؛ هاوینگ بعدی در بلاک ۱٬۰۵۰٬۰۰۰ است، یعنی حدود ۸۰ هزار بلاک پس از مهر ۱۴۰۵ و احتمالاً در بهار ۲۰۲۸. کارمزد تراکنش‌های داخل بلاک هم به ماینر می‌رسد و با نزدیک شدن به سقف ۲۱ میلیونی، سهم آن در درآمد ماینرها مهم‌تر میشود.
استخر ماینینگ چیست؟
شانس یک دستگاه برای پیدا کردن بلاک بهتنهایی نزدیک صفر است. به همین دلیل ماینرها توان خود را در استخر (Pool) جمع می‌کنند و پاداش را به نسبت سهمشان تقسیم می‌کنند. استخرهای بزرگ بیت کوین شامل AntPool، F2Pool، Foundry و ViaBTC هستند. استخر در ازای این کار کارمزد می‌گیرد و معمولاً حداقلی برای پرداخت دارد.
روش‌های پرداخت استخر
PPS و PPS+: استخر برای هر «سهم» (Share) که دستگاه شما ارسال میکند مبلغ ثابتی می‌پردازد، چه استخر بلاک پیدا کند چه نه؛ ریسک بدشانسی با استخر است و کارمزدش معمولاً بیشتر. در PPS+ سهمی از کارمزد تراکنش‌ها هم اضافه میشود. FPPS مشابه است و کارمزدها را هم به‌طور کامل حساب میکند.
PPLNS: پرداخت فقط وقتی استخر واقعاً بلاک پیدا میکند و بر اساس سهم‌های اخیر شما؛ درآمد نوسان بیشتری دارد اما کارمزد معمولاً کمتر است.
SOLO: در حالت انفرادی، فقط اگر خودتان بلاک پیدا کنید کل پاداش را می‌گیرید؛ برای ماینرهای کوچک تقریباً مثل بخت‌آزمایی است.
برخی استخرها امکان انتقال داخلی پاداش بین کاربران خودشان را دارند؛ ViaBTC برای مثال انتقال بین کاربران (Inter-User Transfer) را بدون کارمزد و فوری انجام میدهد. برداشت روی شبکهٔ بیت کوین هم کارمزد شبکه دارد.
ماینینگ سودآور است؟
سود ماینینگ به چند عدد بستگی دارد:
هزینهٔ برق: بزرگ‌ترین هزینه؛ در بیشتر موارد تعیین‌کنندهٔ سود یا زیان است.
بازدهی دستگاه: با ژول بر تراهش (J/TH) سنجیده میشود؛ دستگاه‌های قدیمی‌تر برای همان هشریت برق بیشتری مصرف می‌کنند و با بالا رفتن سختی زودتر از سود می‌افتند.
قیمت بیت کوین و سختی شبکه: درآمد هر تراهش با این دو تغییر میکند؛ افت قیمت یا افزایش سختی درآمد را کم میکند.
هاوینگ: در هر هاوینگ، پاداش بلاک یک‌شبه نصف میشود.
ماینینگ در ایران
مجوز: دولت ایران در سال ۲۰۱۹ استخراج ارز دیجیتال را به‌عنوان صنعت به رسمیت شناخت؛ فعالیت قانونی نیاز به مجوز از وزارت صنعت، معدن و تجارت دارد و ماینینگ بدون مجوز غیرقانونی است.
برق و محدودیتهای فصلی: برق ماینرهای مجاز تعرفهٔ خاص دارد و در دوره‌های اوج مصرف ممکن است فعالیت‌شان متوقف شود؛ برای نمونه در سال ۲۰۲۱ ماینینگ از ۲۶ مه تا ۲۲ سپتامبر ممنوع شد.
ریسک‌ها و کلاهبرداری‌ها
ماینینگ ابری (Cloud Mining): بیشتر طرح‌هایی که «اجارهٔ هشریت» با سود ماهانهٔ ثابت می‌فروشند، طرح پانزی یا کلاهبرداریاند؛ نشانه‌های طرح پانزی و کلاهبرداری‌های رایج ارز دیجیتال را پیش از هر پرداختی بخوانید.
دستگاه‌های قدیمی یا تقلبی: قبل از خرید، بازدهی واقعی دستگاه و هزینهٔ برق را حساب کنید.
قطعی برق و توقف‌ها: هر ساعت خاموشی مستقیم از درآمد کم میکند.
امنیت پاداش: برای نگهداری بیت کوین استخراج‌شده از کیف پول ارز دیجیتال امن استفاده کنید و آدرس برداشت استخر را با تأیید دومرحله‌ای محافظت کنید.
ماینرها و صراف
صراف واریز بیت کوین روی شبکهٔ بیت کوین و لایت‌کوین روی شبکهٔ لایت‌کوین را پشتیبانی میکند؛ هر کاربر آدرس واریز اختصاصی خودش را دارد. پس از واریز می‌توانید در بازار اسپات، بیت کوین یا لایت‌کوین را به تتر تبدیل کنید یا روی جفت BTC/USDT در فیوچرز معامله کنید.
درآمدتان در ViaBTC است و کوینکس تعطیل شد؟ با «انتقال بین کاربران» ViaBTC می‌توانید درآمد ماینینگ را رایگان و فوری به حساب ViaBTC صراف بفرستید و به کیف پول صراف، به‌صورت تتر یا به تومان روی کارت و شبا بگیرید: راهنمای انتقال رایگان از ViaBTC و فرم انتقال.
پرسش‌های پرتکرار
استخراج یک بیت کوین چقدر طول میکشد؟
یک ماینر یا حتی یک مزرعهٔ کوچک بهتنهایی بلاک پیدا نمیکند؛ در استخر، درآمد به نسبت هشریت شما از کل شبکه تقسیم میشود. با هشریت کل حدود ۹۵۰ اگزاهش بر ثانیه، سهم هر دستگاه بسیار کوچک است و زمان رسیدن به یک بیت کوین کامل به هشریت، سختی و قیمت روز بستگی دارد.
PPS+ بهتر است یا PPLNS؟
PPS+ درآمد روزانهٔ ثابتتری میدهد و کارمزد بیشتری دارد؛ PPLNS در بلندمدت ممکن است کمی بیشتر بدهد اما نوسان روزانهاش زیاد است. برای کسی که درآمد قابل پیشبینی میخواهد PPS+ سادهتر است.
ماینینگ در ایران قانونی است؟
با مجوز وزارت صنعت، معدن و تجارت و رعایت تعرفه و محدودیتهای برق قانونی است؛ ماینینگ بدون مجوز غیرقانونی است.
ماینینگ ابری ارزش دارد؟
بیشتر پیشنهادهای ماینینگ ابری با سود تضمینی کلاهبرداریاند. هر سود ثابت و تضمینی در بازاری که درآمدش با قیمت و سختی تغییر میکند، یک نشانهٔ خطر است.
منابع: Blockstream و blockchain.info (دادههای ۸ مهر ۱۴۰۵)، قواعد پروتکل بیت کوین، مستندات و اعلامهای ViaBTC، گزارشهای مربوط به مقررات ماینینگ در ایران (۲۰۱۹ و ۲۰۲۱). این مطلب فقط جنبه آموزشی دارد و توصیه مالی یا سرمایهگذاری نیست.